Jak choroba przyzębia u psa przechodzi od stanu zapalnego do rozchwiania zębów

Nieświeży oddech u psa często bywa lekceważony jako drobna niedogodność. To jednak jeden z pierwszych sygnałów, że w jamie ustnej zwierzęcia rozwija się stan zapalny. Nawet gdy zęby wyglądają na zdrowe, pod linią dziąseł może już postępować proces chorobowy. Zaczyna się on od nagromadzenia płytki bakteryjnej, która z czasem twardnieje, tworząc kamień nazębny i prowadząc do choroby przyzębia.

Stadia rozwoju choroby przyzębia u psa

Proces chorobowy przyzębia postępuje etapami, a każdy kolejny wiąże się z poważniejszymi uszkodzeniami struktur utrzymujących zęby. Rozpoznanie stadium zaawansowania jest kluczowe dla zaplanowania odpowiedniego postępowania.

• Stadium 1: Zapalenie dziąseł (gingivitis). To jedyny w pełni odwracalny etap. Dziąsła stają się zaczerwienione i obrzęknięte, mogą krwawić przy dotyku. Na tym etapie nie dochodzi jeszcze do utraty kości ani innych tkanek podporowych zęba.
• Stadium 2: Wczesne zapalenie przyzębia (periodontitis). Proces zapalny przekracza linię dziąseł, prowadząc do niszczenia więzadeł i kości wyrostka zębodołowego. Powstają kieszonki dziąsłowe, a utrata wsparcia kostnego nie przekracza 25%.
• Stadium 3: Umiarkowane zapalenie przyzębia. Utrata podparcia kostnego sięga od 25% do 50%. Zęby mogą zacząć wykazywać niewielką ruchomość. Na tym etapie ból staje się bardziej odczuwalny dla zwierzęcia.
• Stadium 4: Zaawansowane zapalenie przyzębia. Dochodzi do utraty ponad 50% kości podporowej, co prowadzi do znacznego rozchwiania lub nawet samoistnej utraty zębów. Mogą pojawić się ropnie i przetoki. Zwierzę odczuwa silny ból.

Opiekun może zaobserwować niepokojące objawy, zwłaszcza w późniejszych stadiach choroby. Do sygnałów świadczących o bólu i zaawansowanym stanie zapalnym należą niechęć do jedzenia twardej karmy, żucie pokarmu tylko jedną stroną pyska, nadmierne ślinienie się czy ocieranie pyska o przedmioty. Utrzymujący się, bardzo nieprzyjemny zapach również jest charakterystyczny.

Diagnostyka obrazowa i plan leczenia

Pełna ocena stanu przyzębia wymaga wykonania badania w znieczuleniu ogólnym. Lekarz weterynarii dokładnie bada jamę ustną, mierzy głębokość kieszonek dziąsłowych i ocenia ruchomość zębów. Kluczowym elementem diagnostyki jest jednak stomatologiczne badanie RTG, które pozwala uwidocznić uszkodzenia niewidoczne gołym okiem. Zdjęcia rentgenowskie pokazują rzeczywistą utratę kości, stan korzeni zębów oraz ewentualne zmiany ropne w ich okolicy.

Sposób leczenia stomatologicznego zwierząt jest ściśle uzależniony od stopnia zaawansowania choroby. We wczesnych stadiach podstawą jest profesjonalne oczyszczenie zębów z kamienia i płytki bakteryjnej (skaling). W przypadku umiarkowanej i zaawansowanej choroby przyzębia konieczne bywa usunięcie zębów, których nie da się uratować, aby wyeliminować źródło bólu i infekcji. Antybiotykoterapia jest wdrażana wyłącznie w uzasadnionych przypadkach, na przykład przy rozległych infekcjach bakteryjnych, i nie stanowi rutynowego elementu terapii.

Warto pamiętać, że tylko zapalenie dziąseł jest procesem w pełni odwracalnym. Po wdrożeniu odpowiedniej higieny tkanki mogą wrócić do zdrowia. W przypadku zapalenia przyzębia, gdzie doszło już do zniszczenia struktur podporowych zęba, leczenie ma na celu zatrzymanie postępu choroby. Głównym celem staje się wyeliminowanie bólu, kontrola stanu zapalnego oraz zapobieganie dalszej utracie zębów i powikłaniom ogólnoustrojowym.